အမေ့ခံအတိတ်
အမေ့ခံအတိတ်
လီဒိုလမ်းမကြီး ဝါ စတီးဝဲလ်လမ်းမကြီး
event_note ခေတ်ကာလများပြပုံ

၂၈ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၅

လီဒိုလမ်းမကြီး ဝါ စတီးဝဲလ်လမ်းမကြီး

room Myanmar

people Chiang Kai-shek Joseph 'Vinegar Joe' Stillwell

Read in English

၁၉၄၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် လီဒိုလမ်းမကြီး (ခေါ်) စတီးဝဲလ်လမ်းမကြီး (Ledo or Stillwell Road) ကို အပြီးသတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုလမ်းမကြီးသည် ကချင်တောင်တန်းဒေသကို ဖြတ်သန်းကာ အာသံပြည်နှင့် ယူနန်ပြည်၊ ကူမင်းမြို့တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့ကို မြန်မာနိုင်ငံမှ တစ်ဆင့် ဆက်သွယ်ထားသည့် တစ်ခုတည်းသော ခေတ်သစ်လမ်းမကြီးလည်း ဖြစ်သည်။

ဤလမ်းမကြီးကို စတင်တည်ဆောက်ရန် အကြံဉာဏ်ကို ဂျပန်တပ်များက ရန်ကုန်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီး ဗမာပြည်လမ်းဟောင်းကို ဖြတ်တောက်လိုက်ခြင်းမှ ရရှိခဲ့သည်။ ဗမာပြည်လမ်းဟောင်းသည် ရန်ကုန်မှ အစပြုကာ မန္တလေးမြို့နှင့် လားရှိုးမြို့ကို ဖြတ်သန်းပြီး ယူနန်ပြည်နယ်ထိ ချိတ်ဆက်ထားခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂျပန်တပ်များကို တိုက်ခိုက်နေသော တရုတ်အမျိုးသားတပ်များ အတွက် အရေးကြီးလှသည့် အသက်သွေးကြော လမ်းမကြီး ဖြစ်သည်။ (ထိုစဉ်က ကမ်းရိုးတန်းဒေသများသည် ဂျပန်တပ်များ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေပြီး ချန်ကေရှိတ်က မြို့တော်ကို ချုံကင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ထားခဲ့ရသည်။) နေ့စဉ် ဗမာပြည်လမ်းဟောင်းမှ လော်ရီကား ရာချီကာ စစ်တပ်များ အတွက် ရိက္ခာများကို ပို့ဆောင်ခဲ့ရသည်။ လီဒိုလမ်းမသစ်ကြီးမှာ ကုန်းကြောင်း အချိတ်အဆက်သစ် ရရှိစေရန် ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၂ ခုနစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနစ်ထိ မဟာမိတ်တပ်များသည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများကို ဖြတ်ကျော်ကာ လေကြောင်းမှ ရိက္ခာများ ချပေးသည်ကို အားကိုးရသည်။ ထိုနည်းဖြင့် ရိက္ခာ တန်ချိန်ပေါင်း ၆၅၀၀၀၀ ချပေးနိုင်သော်လည်း လေယာဉ်အစီးရေ ၆၀၀ ခန့် ပျက်ကျခဲ့ရသည်။ ပျက်ကျခဲ့သော လေယာဉ်အများစုမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ပျက်ကျခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

လီဒိုလမ်းမကြီးကို မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ တရုတ်တပ်များကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂျိုးဆက်စတီးဝဲလ် (ဗနီဂါဂျိုး) ကို အစွဲပြုကာ စတီးဝဲလ်လမ်းမကြီးဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။

လီဒိုလမ်းမကြီးကို အမေရိကန်လူမျိုး ၁၅၀၀၀ အပြင်၊ အိန္ဒိယလူမျိုး၊ တရုတ်လူမျိုးနှင့် မြန်မာလူမျိုး ၃၅၀၀၀ ခန့် ပါဝင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုအမေရိကန်လူမျိုး အများစုမှာ အာဖရိကန်-အမေရိကန်များ ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ လူဖြူအရာရှိများက နှိမ့်ချခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းကို ခံခဲ့ကြရသည်။ ၁၉၄၅ ခုနစ်တွင် အာဖရိကန်-အမေရိကန် ဆေးတပ် တစ်ခုလည်း ရှိခဲ့ပြီး အမျိုးသမီး သူနာပြုများက အိန္ဒိယလူမျိုး၊ တရုတ်လူမျိုး၊ မြန်မာလူမျိုး အပြင် အမေရိကန် စစ်သားများကိုပါ ဆေးကုသပေးခဲ့သည်။ လူဖြူစစ်သားများ အတွက် နေရာသီးသန့် ပြုလုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုလာသောအခါ ဆေးတပ်ဗိုလ် ဒေါက်တာ ဝီလ်ဘာစထရစ်လန်းက လူတိုင်း နာကျင်မှုကို တန်းတူခံစားတတ်သည်ဟု ဆိုကာ တောင်းဆိုမှုကို ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။

ပုံမှာ ကချင်တောင်တန်းများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော အာဖရိကန်-အမေရိကန် တပ်သားများ ဖြစ်သည်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး (၁၉ ၄၂ - ၁၉ ၄၅) မှ နောက်ထပ် အကြောင်းအရာများ ဆက်လက်လေ့လာရန်

ခေါင်းစဉ်များ အားလုံးကြည့်ရန်