အမေ့ခံအတိတ်
အမေ့ခံအတိတ်
ခွဲရေးတွဲရေး ပြဿနာများ
event_note ခေတ်ကာလများပြပုံ

၁ ဧပြီ ၁၉၃၇

ခွဲရေးတွဲရေး ပြဿနာများ

Read in English

၁၉၃၇ ခုနှစ် မေလတွင် မြန်မာပြည်သည် အိန္ဒိယပြည်မှ ခွဲထွက်ခဲ့သည်။  ၂၀ ရာစုနှစ် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အရေးကြီးလှဆုံး တစ်ခုတည်းသော အပြောင်းအလဲ ဖြစ်သည်ဆိုလျှင် ငြင်းဖွယ်ရာ မရှိချေ။  ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ဗြိတိသျှတို့လက်အောက်မှ မြန်မာပြည် တစ်နည်းမဟုတ် တစ်နည်းနည်း လွတ်မြောက်မည်မှာ သေချာသလောက်ရှိခဲ့သည်။ သို့ပေသိ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည် အိန္ဒိယမှ ခွဲမထွက်နိုင်ခဲ့သည်ရှိသော် ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များ အတွင်း တိုင်းပြည်လွတ်လပ်ရေး အခြေအနေသည် လုံးဝကွဲပြားသွားနိုင်ပါသည်။ ထိုသို့ခွဲထွက်နိုင်ခြင်းသည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ တည်ထောင်ရေး အရေးကိစ္စအပေါ် ဆက်နွယ်သက်ရောက်မှု ပေးခဲ့ပေသည်။  

၁၉၃၇ ခုနှစ်က မြန်မာပြည် အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ခွဲထွက်နိုင်ခဲ့သည်ကို ကြည့်ကာ လန်ဒန်နှင့် ဒေလီရှိ အစိုးရအရာရှိများက ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ အိန္ဒိယပြည်ထဲမှ ခွဲထွက်ရေးသည်လည်း မခက်ခဲလောက်ဟု တွက်ဆခဲ့ကြသည်။ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ တည်ထောင်ရန် ဆန္ဒရှိသူများဘက်မှ ငြင်းခုံပြောဆိုမှုကို အလေးသာစေခဲ့သည်။  

မြန်မာပြည်သည် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဘင်္ဂလားဘုရင်ခံ၏ အုပ်ချုပ်မှု လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်လွန် ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေးကာလများအတွင်း အိန္ဒိယမှ မြန်မာပြည်ခွဲထွက်ရန် အဆိုပြုချက် ပထမဦးဆုံး ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် (အိန္ဒိယ၏ အနာဂတ်ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသော ဗြိတိသျှပါလီမန် ကော်မရှင်တစ်ခု ဖြစ်လာမည့်) ဆိုင်မွန်ကော်မရှင်အဖွဲ့က ခွဲထွက်ရေးကို ထောက်ခံခဲ့သည်။

မြန်မာပြည်မှာ သီးခြားတိုင်းပြည်တစ်ခုဖြစ်ပြီး “သမိုင်းခလုတ်တိုက်ကာ”ကာ “အုပ်ချုပ်စီမံခန့်ခွဲရေး အဆင်ပြေရန်အတွက်” အိန္ဒိယပြည်နှင့် ပူးတွဲခဲ့ရသည်ဖြစ်ကြောင်း ထိုအဖွဲ့က ထောက်ပြသည်။ မြန်မာပြည် ဘုရင်ခံ ဆာချားလ်စ်အင်းနက်စ် - Sir Charles Innes (၁၉၂၇-၁၉၃၂ ခုနှစ်) က “မြန်မာပြည်သည် နိုင်ငံကြီးနှစ်ခု ဖြစ်သော တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံကြား ညှပ်နေသည့် နယ်မြေငယ်တစ်ခုသာ”ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ “မြန်မာတို့အနေနှင့် တစ်တိုင်းတစ်ပြည်အဖြစ် သီးခြားရပ်တည်ပြီး မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းမှာ တစ်မူထူးခြားသော ဂုဏ်အင်္ဂါရပ်များကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ပါမည်လား” ဟု မေးခွန်းထုတ်လေသည်။  

မြန်မာပြည် လူထုအကြား စိုးရိမ်နေသည်မှာလည်း ထိုနည်းတူပင်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အိန္ဒိယဆန့်ကျင်သော၊ ပြည်ဝင်ခွင့်ပေးရန် ငြင်းဆိုသော သဘောထားများက လူထုကြားထဲတွင် များစွာ ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသည်။ မဟာစီးပွားပျက်ကပ်ကြီး မြန်မာပြည်သို့ ရိုက်ခတ်လာခဲ့အခါ ပိုမိုဆိုးဝါးလာခဲ့တော့သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် အိန္ဒိယလူမျိုး ဆန့်ကျင်ရေး အဓိကရုဏ်းများ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ဖြစ်ပွားပြီး လူပေါင်း ရာချီကာ သေဆုံး၊ ထောင်ချီကာ ဒဏ်ရာရခဲ့သည်ဟု မှန်းဆရသည်။  

အသစ်ပေါ်ပေါက်လာသည့် နိုင်ငံရေးသမား အများစုက ခွဲရေးကို လက်မခံကြ။ ဗြိတိသျှအစိုးရ၏ လှည့်ကွက်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ထင်ကြသည်။ အိန္ဒိယတွင် ကိုလိုနီစနစ်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ တဖြည်းဖြည်း အရှိန်ရလာနေကြောင်း သိသည့်အတွက် မြန်မာပြည် လွတ်လပ်ရေး မရဘဲ ဗြိတိသျှလက်ထဲ နောက်ကျကျန်ရစ်မှာ စိုးရိမ်နေခဲ့သည်။ ၁၉၃၅ ခုနှစ် အိန္ဒိယပြည် အုပ်ချုပ်ရေးအက်ဥပဒေအရ အိန္ဒိယတို့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ ပိုရလာလိမ့်မည်။ ခွဲထွက်ပါက မြန်မာပြည်တွင် ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်မှု ထာဝရတည့်တံ့သွားမည်ဟု အတော်များများက တွေးကြသည်။ အိန္ဒိယမှ ခွဲထွက်လိုက်ပါက မြန်မာပြည်သည် လူဆိုးလူသွမ်း အလုပ်လက်မဲ့ အင်္ဂလိပ်လူမျိုးများကို စွန့်ပစ်ရာနေရာဖြစ်လာပြီး အင်္ဂလိပ်ကုမ္ပဏီများ၏ အမြတ်ကြီးစားထုတ် ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းကို ပိုမိုခံရမည်ဟု ရန်ကုန်ရှိ နိုင်ငံရေးသမားအချို့က ယုံကြည်ကြသည်။  

၁၉၃၁-၃၂ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်၌ ကျင်းပသော မြန်မာပြည်ဆိုင်ရာ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးပွဲသို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသော မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အတော်များများမှာ ခွဲရေးကို လက်မခံခဲ့။  ၁၉၃၂ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ဦးချစ်လှိုင်၊ ဒေါက်တာဘမော် ခေါင်းဆောင်သည့် ခွဲထွက်ရေးဆန့်ကျင်သော နိုင်ငံရေးပါတီများ မဲအပြတ်အသတ်နှင့် အနိုင်ရခဲ့ပါသည်။  

သို့သော်လည်း ဗြိတိသျှအစိုးရက ၁၉၃၅ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ အက်ဥပဒေအရ မြန်မာပြည်ကို အိန္ဒိယပြည်မှ ခွဲထုတ်ရန် အစီအစဉ်ကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲများ အသစ်ထပ်မံကျင်းပပြီး အုပ်ချုပ်ရေး အစိုးရအသစ်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ် ဧပြီလ တစ်ရက်နေ့တွင် ဒေါက်တာဘမော်ကို “မြန်မာပြည်၏ ပထမဦးဆုံး အဓိပတိ”အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။  

ဖော်ပြပါပုံများမှာ ၁၉၃၇ ခုနှစ် မေလတွင် ပြုလုပ်သော ဆဌမမြောက် ဂျော့ချ်ဘုရင်၏ ဘိသိက်ပွဲတွင် ဒေါက်တာဘမော်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ခင်မမမော်တို့အား တွေ့ရပုံဖြစ်သည်။ ကျန်ပုံများမှာ ခွဲရေး အထိမ်းအမှတ် တံဆိပ်ခေါင်းနှင့် ဗြိတိသျှအင်ပါယာကြီး အပိုင်းပိုင်းကွဲသွားသည့် မြေပုံဖြစ်ပါသည်။

ဗြိတိသျှ မြန်မာ (၁၈၂၆ - ၁၉၄၂) မှ နောက်ထပ် အကြောင်းအရာများ ဆက်လက်လေ့လာရန်

ခေါင်းစဉ်များ အားလုံးကြည့်ရန်