အမေ့ခံအတိတ်
အမေ့ခံအတိတ်

ဗြိတိသျှ မြန်မာ (၁၈၂၆ - ၁၉ ၄၂)

Historic Events

မြန်မာ့ခေတ်သစ်သမိုင်းတလျှောက် ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ၁၉ ၃၀ ပြည့်နှစ် မေလအနှောင်းပိုင်းတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လူမျိုးရေးအကြမ်းဖက်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပွားသည်။

မြန်မာ့ခေတ်သစ်သမိုင်းတလျှောက် ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ၁၉ ၃၀ ပြည့်နှစ် မေလအနှောင်းပိုင်းတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လူမျိုးရေးအကြမ်းဖက်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပွားပြီး လူပေါင်း ၁၂၀ ဦးခန့် သေဆုံးကာ ၉ ၀၀ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ရာချီသော အိန္ဒိယလူမျိုးများ (အများစုမှာ တလဂူးလူမျိုးများ Telugu )နှင့် မြန်မာလူမျိုး ဆိပ်ကမ်းလုပ်သားများအကြား ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားမှုသည် အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ပျံ့နှံ့သွားရာ မေလ ၂၉...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

နာမည်ကျော် ဂါထရုဘဲလ် ၁၉ ၀၃ ခုနှစ် အစောပိုင်းကာလ၌ မြန်မာပြည်တွင် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ကြာ နေထိုင်ခဲ့ဖူးလေသည်။

ဗြိတိသျှလူမျိုး စွန့်စားရေးသမား၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနှင့် သူလျှိုဖြစ်သူ ဂါထရုဘဲလ် (Gertrude Bell) သည် ၁၉ ၀၃ ခုနှစ် အစောပိုင်းကာလ၌ မြန်မာပြည်တွင် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ကြာ နေထိုင်ခဲ့ဖူးလေသည်။ (ထွက်ရှိလာမည့် ရိုင်လီစကော့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ဘဲလ်အဖြစ် အိန်ဂျလီနာဂျိုလီမှ သရုပ်ဆောင်မည်။) သူမကိုယ်တိုင် ရိုက်ကူးခဲ့သော ဖော်ပြပါ “မြန်မာမိန်းကလေးငယ်”တစ်ဦး၏ ဓာတ်ပုံနှင့် အိမ်သို့ရေးသော စာ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မြန်မာပြည်၏ ဘဟာအီဘာသာဝင်များ

၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်က မန္တလေးရှိ ဘဟာအီဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များ။ ဘဟာအီဘာသာ ယုံကြည်သူများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အသေးငယ်ဆုံးနှင့် လူသိအနည်းဆုံးသော ဘာသာရေးလူနည်းစုများထဲမှ တစ်စုဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘဟာအီဘာသာ ယုံကြည်သူ ရှစ်သောင်းခန့် နေထိုင်လျက်ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ဘဟာအီ ဘာသာသည် ၁၉ ရာစုနှစ် အလယ်ပိုင်းခန့်က စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာအနှံ့အပြား (အထူးသဖြင့် အာရှ၊ အာဖရိကနှင့် အမေရိကတိုက်)တွင်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

၁၉ ၀၀ ပြည့်နှစ်လွန်များ၌ ဗြိတိသျှဆရာဝန်မှ မန္တလေး မြို့သူမြို့သူများအား ပလိပ်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးနေစဉ်

၁၉ ၀၀ ပြည့်နှစ်လွန် အစောပိုင်းကာလတွင် ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့အပြား၌ အကျိတ်ထွက်သောပလိပ်ရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွားရာ လူပေါင်း ၁၅ သန်းကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။ ယူနန်ဒေသ၌ စတင်ဖြစ်ပွားသည့် ထိုပလိပ်ရောဂါသည် ၁၉ ၀၅ - ၁၉ ၀၆ ခုနှစ်အတွင်း ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေး၌ လူပေါင်းထောင်ချီကာ သေကြေပျက်စီးစေခဲ့သည်။ ၁၉ ၀၆ခုနှစ်တွင် ပလိပ်ရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူများတွင် မန္တလေးမှ ကျွနု်ပ်၏...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော မြန်မာမင်းသားတစ်ပါး?

ဖော်ပြပါဓာတ်ပုံသည် (ယူကေ)အမျိုးသားဓာတ်ပုံပြခန်းမှဖြစ်သည်။ ထိုပြခန်းတွင် ပြသခံခဲ့ရသည့် မြန်မာလူမျိုးများ၏ဓာတ်ပုံ လက်တစ်ဆုပ်စာ အရေအတွက်မျှသာ ရှိခဲ့သည်။ ပုံပါပုဂ္ဂိုလ်ကို မင်းတုန်းမင်း၏ မြစ်တော်တစ်ဦး ‘မင်းသားမောင်မောင်ကြီး’အဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။ အခြားတစ်နေရာတွင် သီပေါမင်း၏ မြေးတော်အဖြစ် စာရင်းသွင်းခံရသည်ကို တွေ့ရသည် (ထိုကဲ့သို့ မဖြစ်နိုင်)။ သူ၏ဖခင်မှာ ‘မင်းသားမောင်မောင်ဦး’ဟု ဆိုသော်လည်း (မင်းတုန်းမင်း၏သားတော်ဖြစ်သည့်) အဘိုး၏အမည်ကို ‘မသိရှိပါ’ ဟု ရေးသားထားသည်။ ထိုမင်းသားသည် ၁၉...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မြန်မာ့ခေတ်ပေါ်သမိုင်းတွင် အရေးပါဆုံးသောလူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဦးတင်ထွဋ်

ဦးတင်ထွဋ်သည် ၁ ၈၉ ၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ တစ်ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး အင်္ဂလန်ရှိ ဒါလစ်ချ်ကောလိပ်နှင့် ကမ်းဘရစ်ချ်တတ္ကသိုလ်၊ ကွင်းစ်ကောလိပ်တို့တွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ကောလိပ်၌ ရက်ဘီ(Rugby) အားကစားသမားတစ်ယောက်အဖြစ် လူသိများခဲ့ပြီး ကျောင်းရက်ဘီအသင်း၏ ခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကမ်းဘရစ်ချ်မှ ဘွဲ့ရပြီးသည့်နောက်တွင် ဝတ်လုံတော်ရရှေ့နေတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့၏။ ထို့နောက် (ဗြိတိသျှ)အိန္ဒိယစစ်တပ်တွင် ဘုရင့်ပြန်တမ်းဝန်အရာရှိတစ်ဦးအဖြစ် အလုပ်ဝင်ခဲ့သည်။ ဦးတင်ထွဋ်သည် အိန္ဒိယအရပ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၏...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

လန်ဒန်မှ ရန်ကုန်သို့ တိုက်ရိုက်ပျံသန်းသော အင်ပီးရီးရယ်လ်လေကြောင်းလိုင်း (၁၉၃၅ခုနှစ်)

စတင်ပြေးဆွဲခါစ နှစ်၂၀ ခန့်ကာလအတွင်း အင်္ဂလန်မှ သြစတြေးလျသို့ ပျံသန်းသော ခရီးသည်နှင့်ကုန်တင်လေယာဉ်သည် ရန်ကုန်မြို့တွင် တစ်ထောက် မပျက်မကွက်နားရန် စီစဉ်ထားခဲ့သည်။

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

အင်္ဂလန်မှ မြန်မာတန်း၊ ၁၉ ၂၄ - ၁၉ ၂၅ခုနှစ် ဗြိတိသျှအင်ပါယာပြပွဲကြီး

အင်္ဂလန်မှ မြန်မာတန်း။ ၁၉ ၂၄ - ၁၉ ၂၅ခုနှစ် ဗြိတိသျှအင်ပါယာပြပွဲကြီးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျင်းပခဲ့ဖူးသည့် ပြပွဲများအနက်မှ အကြီးမားဆုံးသောပြပွဲကြီးဖြစ်ခဲ့သည်။ လူပေါင်း ၂၇ သန်းကျော် (လန်ဒန်မြို့ အနီးတွင် တည်ရှိသော) ဝမ်ဘလီသို့ ပြပွဲကို ကြည့်ရှုရန် လာရောက်ခဲ့သည်။ မြေဧက ရာပေါင်းများစွာကို နေရာယူထားသော ထိုပြပွဲကြီးတွင် အင်ဂျင်နီယာ၊ ကဗျာ၊ဂီတ၊အကစသည့် ဖန်တီးမှုအနုပညာနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများကို...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

သူ့ခေတ်သူ့အခါက ကရင်လူမျိုးနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည့် ဒေါက်တာ စံစီဖိုး

သူ့ခေတ်သူ့အခါက ကရင်လူမျိုးနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည့် ဒေါက်တာ စံစီဖိုးကို ၁၈၇၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့ ပုသိမ်မြို့အနီးတစ်နေရာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အယ်လ်ဘန်နီ၌ ဆေးပညာသင်ယူခဲ့သည်။ (မြန်မာပြည်သို့ ပြန်မလာခင်အချိန်ထိ သူသည် ပထမဦးဆုံးသော မြန်မာ-အမေရိကန်လူမျိုး ဖြစ်လာခဲ့သည်ဟု ထင်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ရောက်ရန် အမေရိကန်နိုင်ငံသားလက်မှတ်ကို...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

၁၉၃၁-၃၂ ခုနစ်က လန်ဒန်မြို့တွင် ပြုလုပ်သော မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည့် မြန်မာအမျိုးသမီးများ

မစ္စမေအောင် (ဒေါ်မြစိန်) သည် ၁၉၃၁-၃၂ ခုနှစ်က လန်ဒန်မြို့တွင် ပြုလုပ်သော မြန်မာပြည်ဆိုင်ရာ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ပထမတွင် ဘုရင်ခံ ဆာချားလ်စ်အင်းနက်စ်သည် ဆွေးနွေးပွဲသို့တက်ရောက်ရန် မြန်မာနိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ် ၂၀ ဦးကို ရွေးချယ်ရာ အမျိုးသားများသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။ အမျိုးသမီးအသင်းအဖွဲ့များနှင့် အခြားအဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖိအားပေးခြင်း၊ ရန်ကုန်တွင် မြန်မာအမျိုးသမီးထု ဆန္ဒပြခြင်းတို့ကြောင့် မစ္စမေအောင်ကို ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွင် ထည့်သွင်းရန်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်