အမေ့ခံအတိတ်
အမေ့ခံအတိတ်
ကိုးကန့်ဒေသ မူလအစ

1600s - 19th century

ကိုးကန့်ဒေသ မူလအစ

room China

Read in English

ကိုးကန့် (လက်ရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)၏ သမိုင်းကြောင်းမှာ အလွန်ပင် စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းလှပေသည်။ ၁၆၀၀ ပြည့်နှစ် အလယ်ပိုင်းကာလ၌ တရုတ် ‘မင်’ မင်းဆက်သည် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသော မန်ချူးတို့၏ လက်အောက်သို့ တစ်ခဏအတွင်း ကျရာက်သွားသည်။ နောက်ဆုံး မင် ဧကရာဇ်ဘုရင် (ကွေမင်းသားဟု လူသိများသော ရောင်လီ ဧကရာဇ်)သည် ယူနန်ပြည်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကာ အင်းဝဘက်သို့ ကူးလာခဲ့သည်။ အသစ်တက်သော မန်ချူး “ချင်” မင်းဆက်သည် ကိုးကန့်ဒေသကို ၁၉ ၁၂ ခုနှစ် မတိုင်ခင်အထိ အုပ်ချုပ် မင်းမူခဲ့သည်။ ရောင်လီ ဧကရာဇ်ဘုရင် စီးလာသော ရထားပေါ်တွင် မင် မင်းဆက်သစ္စာခံများ သိန်းနှင့်ချီကာ (ထိုထက် များကောင်း များနိုင်သည်) လိုက်ပါလာခဲ့သည်။ ထိုသူများအထဲတွင် ရန်ကောင်းသျှို အမည်ရှိ လူတစ်ဦးလည်းပါသည်။ ယင်းကို ၁၆၂၂ ခုနှစ်က နန်ကျင်း(Nanjing)၌ နန်းတွင်းတပ်သားမိသားစုတစ်ခုတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ရန်ကောင်းသျှိုသည် ကွေမင်းသားနှင့်အတူ ယူနန်သို့ လိုက်ပါလာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရန်ကောင်းသျှို၏သားဖြစ်သူသည် ယနေ့ ကိုးကန့်ဖြစ်လာမည့် ဒေသရှိ ဓားပြများကို ရှင်းလင်းဖယ်ရှားပြီး ကိုးကန့်ဒေသ၏ အမွေဆက်ခံ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယင်းတို့၏ သားစဉ်မြေးဆက်များသည် “ကိုးကန့် အုပ်ချုပ်သူ”အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ယင်းနောက် ဗြိတိသျှလက်ထက်တွင် “ကိုးကန့် မြို့စား”အဖြစ်လည်းကောင်း နောက်နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာကျော်အထိ ကိုးကန့်ဒေသကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉ ၄၇ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် ဗြိတိသျှတို့က စပ်ရန်ဝမ်ဖင်း (Sao Yang Wen Pin)အား စော်ဘွား ဘွဲ့ပေးအပ်သည်။ နောက်ဆုံးစော်ဘွားဖြစ်သူ စပ်အက်ဒ်ဝါ့ဒ် ရန်ကြီးဆိုင်(Sao Edward Yang Kyein Sai) သည် ၁၉ ၇၁ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကိုးကန့်လူမျိုးများသည် ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ ဟန်တရုတ်များကဲ့သို့ပင် တရုတ်ဘာသာစကား (Mandarin) ပြောကြသည်။ ဟန်တရုတ်များသည် ကိုးကန့်ဒေသသို့ (၁၇ - ၁၉ ရာစုနှစ်)ကမှ အခြေချ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြသူများဖြစ်ကြသည်။ ခေတ်သစ်မြန်မာနိုင်ငံ၌ ယင်းတို့၏တည်ရှိမှုသည် ချင် မန်ချူးတို့၏ ကျူးကျော်စစ်နှင့် အနောက်အရပ်သို့ ကြံမိကြံရာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သော ကွေမင်းသားတို့၏ရာဇဝင်ကို ကိုယ်စားပြုနေသော သက်ရှိသမိုင်းအမွေအနှစ် ဖြစ်ပေသည်။ ဖော်ပြပါပုံမှာ အနောက်ယူနန်သို့ ချင် မန်ချူးတို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်စဉ်က ဖြစ်သည်။

အလယ်ခေတ်နှင့် ခေတ်သစ်ဦးကာလ မြန်မာနှင့် ကမ္ဘာ့ရေးရာ ဆက်နွှယ်မှုများ (၉၀၀မှ ၁၈၂၄ အေဒီ) မှ နောက်ထပ် အကြောင်းအရာများ ဆက်လက်လေ့လာရန်

ဗြိတိသျှ မြန်မာ (၁၈၂၆ - ၁၉ ၄၂) မှ နောက်ထပ် အကြောင်းအရာများ ဆက်လက်လေ့လာရန်

မြန်မာ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ အတိတ်နှင့် ပစ္စပ္ပုန် မှ နောက်ထပ် အကြောင်းအရာများ ဆက်လက်လေ့လာရန်

ခေါင်းစဉ်များ အားလုံးကြည့်ရန်