မြန်မာ့သမိုင်းကို သြစတြေးလျတို့ ဘယ်လို ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သလဲ

event_note ခေတ်ကာလများပြပုံ

၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၁ - ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၂

မြန်မာ့သမိုင်းကို သြစတြေးလျတို့ ဘယ်လို ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သလဲ

people ဦးသန့် Winston Churchill

Read in English

၁၉ ၄၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့က သြစတြေးလျသည် မြန်မာပြည်၏သမိုင်းကြောင်းကို အပြောင်းအလဲ ဖြစ်စေခဲ့လေသည်။

၁၉ ၄၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်စစ်လေယာဉ်များသည် ရန်ကုန်ကို စတင်ဗုံးကြဲသည်။ ထို့နောက် ဂျပန်တပ်များသည် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်ကာ ဇန်နဝါရီလအကုန်တွင် မော်လမြိုင်ကို သိမ်းလိုက်သည်။ ဂျပန်တို့သည် မော်လမြိုင်မှ ရန်ကုန်သို့ ချီတက်လာနေပြီး မကြာမီတွင် စစ်တောင်းမြစ်ကို ဖြတ်ကျော်တော့မည် ဖြစ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့က ဗြိတိသျှတိ့၏ ထိုးဖောက်ရန် မဖြစ်နိုင်သော အရှေ့တိုင်းခံတပ်ကြီးဖြစ်သည့် စင်ကာပူ ဂျပန်လက်အောက် ကျရောက်ခဲ့ပြီး မဟာမိတ်တပ်သား အယောက်ရှစ်သောင်း အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် သြစတြေးလျနိုင်ငံ ဒါဝင်မြို့ (Darwin) ကို ဂျပန်တို့ ဗုံးကြဲခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလကုန်ခါနီးတွင် ရန်ကုန်သို့ လျင်မြန်စွာ ချီတက်လာနေသည့် အမှတ် ၁၅ ဂျပန်တပ်မတော်သည် အမှတ် ၁၇ အိန္ဒိယတပ်မကို အနိုင်ရသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်တပ်ကြီးသည် စစ်တောင်းမြစ်ကို ဖြတ်ကျော်ချီတက်လာခဲ့သည်။ မဟာမိတ်တပ် တစ်တပ်မှ မရှိသည့် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ရန်ကုန်မှာ အကာအကွယ်မဲ့သလို ဖြစ်နေခဲ့၏။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် သြစတြေးလျ တပ်မတော် (AIF) ၏ တပ်ကြောင်း နှစ်ကြောင်း ဖြစ်သော အမှတ် ၆နှင့် အမှတ် ၇ သြစတြေးလျတပ်မတို့သည် မြောက်အာဖရိကနှင့် ဆီးရီးယားတွင် ဂျာမန်တို့ကို အနိုင်ရပြီးနောက် အရှေ့ဘက်သို့ ဆက်လက်ချီတက်လာနေသည်။ သမ္မတရိုစဗဲ့ (Roosevelt) ၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် ဝင်စတန်ချာချီ (Winston Churchill) က စစ်သားဦးရေ တစ်သောင်းခွဲ ပါရှိသော (ဗိုလ်ချုပ် အေအက်စ် “တပ်ဘီ” အယ်လန် - A.S “Tubby” Allen ဦးစီးသည့်) အမှတ် ၇ တပ်မကို မြန်မာပြည်သို့ ချီတက်စေပြီး ရန်ကုန်မြို့ကို ခုခံရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့မှ ၂၂ ရက်နေ့အထိ ဒေါသတကြီး ကြေးနန်းကြိုးများ အပြန်အလှန် ပေးပို့ပြီးနောက်တွင် သြစတြေးလျ ဝန်ကြီးချုပ် ဂျွန်ကာတစ်စ် (John Curtis) သည် ထိုတပ်ကြောင်းများအား မိမိနိုင်ငံကို အကာအကွယ်ပေးရန် လိုအပ်သည်ဟု ယုံကြည်သောကြောင့် ချာချီ၏အမိန့်ကို ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလကုန်ခါနီး အမှတ် ၇ ဗြိတိသျှ ကျည်ကာတပ် (ကန္တာရကြွက်များ - the “Desert Rats”) ရန်ကုန်သို့ ရောက်လာသည့်အချိန်မှာ အလွန်ပင် နှောင်းခဲ့လေပြီ ဖြစ်သည်။ မတ်လ ၇ရက်နေ့တွင် ဂျပန်တို့က ပဲခူးကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်ရှိသူများလည်း ထိုနေ့တွင်ပင် မြို့ကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးကြရတော့သည်။ ချာချီ၏အမိန့်ကို ငြင်းဆန်းလိုက်ခြင်း သည် သြစတြေးလျသမိုင်းအတွက် အမှတ်အသားဖြစ်စေခဲ့သလို မြန်မာ့သမိုင်းတွင်လည်း တစ်ဆစ်ချိုးစေခဲ့လေသည်။ အမှတ် ၇ တပ်မသာ ရန်ကုန်သို့ ရောက်လာခဲ့လျှင် သို့မဟုတ် ဂျပန်တို့သာ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့လျှင် မည်သို့ ဖြစ်မည်နည်း။ ဂျပန်တို့ မြန်မာပြည် ဂျပန်လက်အောက်သို့ မရောက်ခဲ့နိုင်သလို မြန်မာ့သမိုင်းသည်လည်း ယခုနှင့် အလုံးစုံ ကွာခြားသွားနိုင်သည်။

ပထမဓာတ်ပုံမှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နှောင်းပိုင်းက သြစတြေးလျစစ်သားများနှင့် မြန်မာကလေးငယ်များကို တွေ့ရသော ပုံဖြစ်သည်။ ၁၉ ၄၃-၄၅ခုနှစ် မြန်မာပြည် ပြန်လည်သိမ်းပိုက်သည့် စစ်ဆင်ရေးတွင် သြစတြေးလျတပ်သားများ ပါဝင်စစ်တိုက်ခဲ့သည်။ နောက်တစ်ပုံမှာ အမှတ် ၇ တပ်မ မြန်မာပြည်သို့ တာဝန်မကျခင် လအနည်းငယ်ခန့်တွင် (ထိုစဉ်) ဝန်ကြီးချုပ် ဆာရောဘတ်မန်ဇီစ် (Sir Robert Menzies) လာရောက် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးစဉ် ရိုက်ကူးထားသော ပုံဖြစ်သည်။


ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး (၁၉ ၄၂ - ၁၉ ၄၅) မှ နောက်ထပ် အကြောင်းအရာများ ဆက်လက်လေ့လာရန်

ခေါင်းစဉ်များ အားလုံးကြည့်ရန်