အမေ့ခံအတိတ်
အမေ့ခံအတိတ်
မြန်မာတို့သည် ခေတ်ကာလများကို အဘယ်ကြောင့် သက္က ဟုခေါ်ကြသနည်း

မြန်မာတို့သည် ခေတ်ကာလများကို အဘယ်ကြောင့် သက္က ဟုခေါ်ကြသနည်း

မြန်မာတို့သည် ခေတ်နှစ်များကို သက္ကရာဇ်ဟု သုံးနှုန်းကြ၏။ ထိုစကားလုံးသည် အိန္ဒိယစကား “သက္ကရာဇ - Saka-raj” မှ လာသည်။ “သက္ကရာဇ - Saka-raj” ဟူသည် “သက္ကမင်း၊ သက္ကဘုရင်” ဟု အဓိပ္ဗါယ်ရသည်။ သက္ကလူမျိုးများ သို့မဟုတ် အင်ဒို-ဆစ်သီယန်း (Indo-Scythians) များသည် အာရှအလယ်ပိုင်းမှ လူမျိုးစု တစ်ခု ဖြစ်ပြီး လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀၀၀ ခန့်က ယနေ့ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် အုပ်ချုပ်မင်းမူခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ အထင်ရှားဆုံးဘုရင်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မင်းကြီး ကနစ်ရှ်နာ (Kanishka) ဖြစ်သည်။ သူသည် မဟာသက္ကရာဇ် ဖြစ်ပြီး (အေဒီ ၇၈ မှစတင်သည့်) သူ၏ခေတ်ကာလသည် မဟာသက္ကရာဇ် ဖြစ်သည်။ ကနစ်ရှ်နာမင်းကြီး ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည့် ဂေါတမဗုဒ္ဒ၏ အရိုးဓါတ်တော်များ ဌာပနာထားသော ရတနာကျောက်စီကြုတ်ကို မန္တလေးတောင်ခြေတွင် ပြသထားသည်။ (အေဒီ ၆၃၈ ခုမှ စတင်သည့်) ကောဇာသက္ကရာဇ် သို့မဟုတ် မြန်မာနှစ်ကိုမူ ပုဂံခေတ်က စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ၁၉ ရာစုနှစ်တစ်လျှောက် ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့တွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်မူ သေးငယ်သော သို့မဟုတ် စူဠသက္ကရာဇ် (chula Saka-raj) ဟု ခေါ်ဝေါ်သည်။ ထိုသို့နှင့် သက္ကရာဇ် ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကဘုရင် ကနစ်ရှ်နာမင်းကြီး လက်ထက် ခေတ်အခါကို ရည်ညွှန်းခြင်းမဟုတ်တော့ဘဲ ခေတ်ကာလများကို ဆိုလိုသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်လာသည်။ ဆိုင်သီယမ်း (Scythians) များ အပါအဝင် ရှေးခေတ် ဂရိလူမျိုးများကို စုပေါင်းရည်ညွှန်းသော မြက်ခင်းလွင်ပြင်လူမျိုးများနှင့် သက္ကလူမျိုးများသည် ဆက်နွှယ်နေကြသည်။ သူတို့ခေတ်မတိုင်မီက ဂရက်ကို-အိန္ဒိယ (Greco-Indian) ဘုရင်များ၏ ယဉ်ကျေးမှုကလည်း ထိုလူမျိုးအပေါ် များစွာ လွှမ်းမိုးမှု ရှိခဲ့သည်။ဖော်ပြပါပုံများမှာ (၁) ကနစ်ရှ်နာမင်းကြီး လက်ထက်မှ ဂန္ဓာရ ဗောဓိသတ္တ ရုပ်တု (၂) ကနစ်ရှ်နာမင်းကြီးပုံ တစ်ဖက်၊ ဂေါတမဗုဒ္ဓပုံ တစ်ဖက် ဖော်ပြထားသည့် ထိုခေတ်သုံးဒင်္ဂါး (၃) ဆိုက်ဘေးရီးယားတောင်ပိုင်း (Siberia) ရှိ ဘီစီ ၄ ရာစုနှစ် ဆိုင်သီယမ်း (ပါဇရစ်ခ် - Pazyryk) အုတ်ဂူတစ်ခုထဲမှ တွေ့ရှိခဲ့သော ရက်ထည်တစ်စ၏ အနုစိတ်လက်ရာ ဖြစ်သည်။

ရှေးပဝေဏီက မြန်မာနှင့် ကမ္ဘာ (အေဒီ ၉၀၀မတိုင်မီ) မှ နောက်ထပ် အကြောင်းအရာများ ဆက်လက်လေ့လာရန်

ခေါင်းစဉ်များ အားလုံးကြည့်ရန်