အမေ့ခံအတိတ်
အမေ့ခံအတိတ်

သမိုင်းမတွင်မီနှင့် ရှေးခေတ် သမိုင်းကြောင်း

Historic Events

ပျူကျောက်စာ

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမ ထောင်စုနှစ်က မြို့တော် ၃ ခု ဖြစ်သည့် ဟန်လင်း၊ ဗိဿနိုးနှင့် သရေခေတ္တရာ မြို့ဟောင်းတို့ကို ယူနက်စကိုအသိအမှတ်ပြု ကမ္ဘာ့ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ဒေသများ အဖြစ် မကြာသေးမီက စာရင်းသွင်းခြင်း ခံရသည်။ ဤသည်မှာ တောင်အိန္ဒိယဒေသမှ ပလ္လ၀ (Pallava) ဘာသာအက္ခရာ၏ မူကွဲတစ်မျိုး ဖြစ်သော ပျူကျောက်စာ၏ နမူနာ ဖြစ်သည်။ ပထမထောင်စုနှစ်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ဝါဆိုလပြည့်နေ့

ဝါဆိုလသည် မြန်မာ့ရိုးရာ ပြက္ခဒိန်၏ စတုတ္ထမြောက်လ ဖြစ်သည်။ (များသောအားဖြင့် ဇူလိုင်လတွင် ကျရောက်လေ့ ရှိသည်။) ရဟန်းသံဃာများက ကျောင်းသင်္ကန်းများတွင် သီတင်းသုံးရာနှင့် မင်္ဂလာဆောင်ကဲ့သို့ အခမ်းအနားများ မကျင်းပသင့်သည့် ဝဿ သို့မဟုတ် ဝါဆိုကာလ အစပြုချိန် ဖြစ်သည်။ လက်ဝဲဘက် အစွန်ဆုံးမှ ပုံမှာ မိဂဒါဝုန် သမင်တော (ယနေ့တွင် ဆားနပ်မြို့ - Sarnath) တွင်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ဇမ္ဗူဒီပ

မြန်မာတို့၏ ကမ္ဘာလောကပြ မြေပုံတွင် လူသားမျိုးနွယ်များအားလုံး မှီတင်းနေထိုင်ရာ ဇမ္ဗူဒီပ သို့မဟုတ် ဇမ္ဗူသပြေကျွန်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟိန္ဒူဘာသာနှင့် ဂျိမ်းစကြာဝဠာဗေဒတို့တွင် ဇမ္ဗူဒီပသည် (ပါဠိဘာသာဖြင့် ဇမ္ဗူဒိပ်) ကျွန်းကြီးလေးကျွန်း အနက်မှ တောင်ဘက်အရပ်တွင် ရှိသော ကျွန်းကြီး ဖြစ်သည်။ ကျန်ကျွန်းကြီးသုံးခုမှာ လူသူမပေါက်ရောက်နိုင်ပေ။ မေရုတောင် (မြင့်မိုရ်တောင်)ကို ဗဟိုပြု၍ ကျွန်းကြီးလေးကျွန်း တည်ရှိသည်။ ဇမ္ဗူဒီပကျွန်းကြီးတွင် ဇမ္ဗူသပြေပင်ရှိသည့်အပြင်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ပျော်ရွှင်ဖွယ်ရာ သီတင်းကျွတ်ဖြစ်ပါစေ

နတ်မင်းကြီး ၃၃ ပါးစံရာ တုဿိတာနတ်ဘုံတွင် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားသည် မယ်တော်မာယာဖြစ်ခဲ့ဖူးသော သန္တုဿီတနတ်သားနှင့် သိကြား၊ ဗြဟ္မာတို့အား သုံးလကြာ အဘိဓမ္မာ ဟောပြောပြီးနောက် နတ်ပြည်မှ လူပြည်သို့ ပြန်လည်ဆင်းသက် ကြွမြန်းတော်မူလာသည့် အခိုက်ကို သီတင်းကျွတ်ဟု သတ်မှတ်သည်။  ဤသုံးရာစုလက်ရာ ဂန္ဓာရကျောက်ထွင်းလက်ရာ (ယနေ့ အောက်စဖို့ဒ်မြို့ အက်ရှမိုလီယန်- Ashmolean ပြတိုက်တွင် ပြသထားသည်) တွင် ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရားသည်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မြန်မာတို့သည် ခေတ်ကာလများကို အဘယ်ကြောင့် သက္ကရာဇ် ဟုခေါ်ကြသနည်း?

မြန်မာတို့သည် ခေတ်ကာလများကို သက္ကရာဇ်ဟု သုံးနှုန်းကြသည်။ ထိုစကားလုံးသည် အိန္ဒိယစကား “သက္ကရာဇ - Saka-raj” မှ လာသည်။ “သက္ကရာဇ - Saka-raj” ဟူသည် “သက္ကမင်း၊ သက္ကဘုရင်” ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ သက္ကလူမျိုးများ သို့မဟုတ် အင်ဒို-ဆစ်သီယန်း (Indo-Scythians) များသည် အာရှအလယ်ပိုင်းဒေသမှ လူမျိုးစု တစ်ခု ဖြစ်ပြီး လွန်ခဲ့သော နှစ်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မြန်မာလူမျိုးတို့၏ မျိုးဗီဇသမိုင်းကြောင်း

လွန်ခဲ့သော လေး-ငါးနှစ်အတွင်း မျိုးဗီဇသိပ္ဗံပညာရပ် နယ်ပယ်တွင် အချက်အလက်သစ်များကို တွေ့ရှိလာသည်။ ယခုအခါ သိပ္ဗံပညာရှင်များသည် မကြာသေးမီ အချိန်က အထိ ရှိမနေခဲ့သည့် နည်းလမ်းသစ်များ သုံးကာ လူသားမျိုးနွယ်၏ ရှေးအတိတ် သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်သစ်များကို  ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ နောင်ငါးနှစ်၊ ဆယ်နှစ်ဆိုလျှင် ဤတိုင်းပြည်၏ မျိုးဗီဇသမိုင်းကြောင်းကို ယနေ့ထက်ပင် ပိုသိရှိလာနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ယနေ့အချိန်ထိ သိရှိထားသည်များ လက်လှမ်းမီသလောက် အကျဉ်းချုပ်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မြန်မာပြည်ရောက် ရောမသားများလေလား?

အေဒီ ၁၂၁ ခုနှစ်တွင် သံအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ တည်ရာဒေသကို ဖြတ်သန်းကာ ဟန် (Han) တရုတ်အင်ပါယာသို့ ဝင်ရောက်လာရာ ထိုစဉ်က မြို့တော်ဖြစ်သည့် လျို့ယန် (Luoyang) သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခံရသည်။ မြန်မာမင်း တစ်ပါးပါးမှ စေလွှတ်သော သံအဖွဲ့ ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ဝေးလံသည့် အနောက်အရပ်မှ လာသော သံအဖွဲ့လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သံအဖွဲ့နှင့်အတူ ရွဲကစားသူများနှင့်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ပျောက်ဆုံးသွားသော ဆန်းရှင်တွေ့လူ့အဖွဲ့အစည်း

လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော ဆန်းရှင်တွေ့ (Sanxingdui) ရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှု နယ်မြေအကြာင်းကို ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များက ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ရှာမတွေ့သေးသောကြောင့် ထိုလူမျိုးများ အကြောင်း ကောင်းစွာ မသိရှိကြသေးပေ။ Sanxingdui တည်ရှိရာနှင့် အနီးတဝိုက် ဒေသများသည် တိဗက်-မြန်မာနွယ် ဘာသာစကားပြော လူမျိုးစုများ အရင်းတည်ရာဒေသများ ဖြစ်ဖွယ်ရာ ရှိသည်။ (မြန်မာ၊ ဂျင်းဖော၊ နာဂ၊ ဇိုမီ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ဗုဒ္ဓဖွားမြင်ရာ လုမ္ဗနီ

ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာကြာ ဤနေရာရှိမှန်း မသိရှိခဲ့ကြပေ။ ဗုဒ္ဓဖွားမြင်ရာနေရာကို အမှတ်အသားပြုသည့် အနေဖြင့် အသောကမင်းကြီးက ဘီစီ ၃ ရာစုတွင် စိုက်ထူခဲ့သော ဤကျောက်စာတိုင်ကို  ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန် ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဗြဟ္မီ (Brahmi) အက္ခရာကို သုံးကာ (ပါဠိနှင့်ဆင်တူသော) ပရာခ်ရစ် (Prakrit) ဘာသာစကားဖြင့် ရေးထိုးသော ကျောက်စာ ဖြစ်ပြီး  ပထမဦးဆုံးအကြိမ်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ဘာသာစကား သစ်ပင်

၁၅၀၀ ပြည့်နှစ်များကတည်းကပင် အိန္ဒိယပြည်သို့ အလည်အပတ် ရောက်ရှိလာသော ဥရောပသားတို့သည် ဥရောပဘာသာစကား အများစုနှင့် အိန္ဒိယဘာသာစကား အတော်များများ အကြား ဆင်တူမှုများ ရှိနေသည်ကို သတိပြုမိခဲ့ကြသည်။ ၁၇၈၆ ခုနှစ်က ကာလကတ္တားမြို့၌ ပြုလုပ်သော ဘင်္ဂလားအာရှအဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ဟောပြောပွဲတစ်ခုတွင် ဥပဒေပညာရှင် ဆာဝီလျံဂျုံးစ်က ဂရိ၊ လက်တင်၊ ပါရှားနှင့် သင်္သကရိုက် အပါအဝင် ဥရောပတိုက်နှင့် အာရှတိုက်ရှိ ရှေးဦး...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်