အမေ့ခံအတိတ်
အမေ့ခံအတိတ်

ကမ္ဘာ့မြို့တော် ရန်ကုန် (၁၈၅၃-၁၉၆၂)

ရှေးခေတ်ကတည်းက မြန်မာနှင့်ဆက်စပ်မှုရှိခဲ့သော စကော့တလန်ပြည်

၁၉  ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုနှစ် အစောပိုင်းကာလများ အတွင်း ရန်ကုန်မြို့ရှိ ထိတ်ထိတ်ကြဲ ကုမ္ပဏီအများစုမှာ စကော့တလန်လူမျိုး အပိုင်များ ဖြစ်ခဲ့ကြပါသည်။ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဂေါက်သီးရိုက် အားကစားနှင့် ဝီစကီအရက်ရှိနေခြင်းတို့သည် စကော့တလန်ပြည်နှင့် မြန်မာပြည်တို့ အကြား ဆက်ဆံရေး၏ အမွေအနှစ်များဟုပင် ဆိုရပေမည်။ မျိုးရိုးစဉ်ဆက် ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်လုပ်ကိုင်စားသောက်ခဲ့သော စကော့လူမျိုး အရေအတွက် ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိခဲ့သည်။...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မြန်မာပြည်၏ ဂျူးလူမျိုးများ

မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသိအနည်းဆုံးသော လူနည်းစု အသိုင်းအဝိုင်းများ အနက် တစ်စုမှာ မြန်မာဂျူးလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ရာပေါင်းများစွာကပင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဂျူးလူမျိုးများ နေထိုင်ခဲ့ကြမည်ဟု ယူဆရသည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ပထမဆုံး ပါဝင်သော ဂျူးလူမျိုးမှာ (၁၇၅၅ ခုနှစ်ဝန်းကျင်က) အလောင်းဘုရား၏ စစ်တပ်တွင် အရာရှိ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သူမှာ ဆော်လမွန်ဂါဘရီယိုလ် (Solomon Gabriol) ဖြစ်သည်။  မော်လဒိုနိုင်ငံဖွား ဂျူးလူမျိုး...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မြန်မာပြည်၏ ဂိုအာလူမျိုးများ

တစ်ချိန်တစ်ခါက ဂိုအာလူမျိုး (Goans) အသိုင်းအဝိုင်းကြီးတစ်စုသည် ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့ဖူးသည်။ (ယင်းတို့သည် ပေါ်တူဂီပိုင် ဂိုအာမြို့မှ လာကြသည်။) ပုံပါ အဆောက်အဦမှာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဂိုအာလူမျိုးပိုင် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်၍ အမှတ် ၄၆၅ ဒလဟိုစီလမ်း (မဟာဗန္ဓုလလမ်း) ၌ တည်ရှိခဲ့သော ဒီဆူဇာ (E.M de Souza) အိမ်သုံးဆေးဝါးနှင့် အလှကုန်ပစ္စည်း အရောင်းဆိုင်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ရန်ကုန်မြစ်အောက်ခြေ တစ်နေရာရှိ ကိုနင်းဒေးဗစ် သင်္ဘောကြီး

ကိုနင်းဒေးဗစ် အမည်ရ ဒတ်ချ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီပိုင် သင်္ဘောသည် ၁၆၆၁ ခုနှစ် ဧပြီလက ဂွတ်ဟုပ်အငူမှ ဘတ္တာဗီယားမြို့သို့ ရွက်လွှင့်ခဲ့ပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် ပဲခူးမြို့သို့ ဆက်လက်ထွက်ခွာလာရာ ယနေ့ ရန်ကုန်မြို့ တည်ရှိရာ ကမ်းအနီးတွင် နစ်မြှုပ်သွားခဲ့သည်။ Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) အမည်ရ ဒတ်ချ် အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီပိုင် သင်္ဘော ဖြစ်ပြီး သင်္ဘောကပ္ပတိန်မှာ အမ်စတာဒန်မြို့မှ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ပဲခူးကလပ် ဓာတ်ပုံဟောင်းများ

၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်က ပဲခူးကလပ်၏ ဓာတ်ပုံနှင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်က ရိုက်ကူးထားသော ပဲခူးကလပ် ပင်မလှေကားနှင့် ညစာစားခန်း၏ ဓာတ်ပုံများ ဖြစ်ပါသည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်က ရက်ဒ်ရာ့ဒ် ကစ်ပလင် (Rudyard Kipling) သည် (ကာလကတ္တားမြို့မှ ဆန်ဖန်စစ္စကိုမြို့သို့ အသွားတွင်) ပဲခူးကလပ်၌ တစ်ည တည်းခိုခဲ့သည်။ ညစာစားရင်း ကြားခဲ့ရသော ဇာတ်လမ်းများမှ အကြံရကာ “မန္တလေးသို့...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီ မွေးဖွားရာ အဆောက်အအုံ

ဝန်ကြီးများရုံး အဆောက်အအုံဝန်း အတွင်းရှိ ပုံပါအဆောက်အဦကို အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော ဥပဒေပြုကောင်စီ ရုံးစိုက်ရန် အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ၁၉၂၃ ခုနှစ်က ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၇ - ၁၉၄၂ ခုနှစ်အတွင်း ဒေါက်တာဘမော်၊ ဦးစော၊ ဦးပု စသည့် ဝန်ကြီးချုပ်များ လက်ထက်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ၏ပထမဦးဆုံးသော ဒီမိုကရေစီဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပေ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ဒလဟိုဇီလမ်းရှိ နေရူဒါ၏ တိုက်ခန်းဟောင်းမှ အတွင်းဝန်များရုံးကို မြင်ရစဉ်

၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သော ထိုအဆောက်အအုံတွင် ချီလီနိုင်ငံသား ကဗျာဆရာနှင့် နိုဘယ်လ်ဆုရှင် ပါဘလိုနေရူဒါ (Pablo Neruda) ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်နှောင်းပိုင်းများက နေထိုင်ခဲ့ဖူးသည်။ (ထိုတိုက်ခန်းကို၂၀၁၃ ခုနှစ်က တစိတ်တဒေသ ပြုပြင်မွမ်းမံမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။) ဂျိုစီဘလစ်စ် (Josie Bliss) ဆိုသော အမျိုးသမီးနှင့်အချစ်ဇာတ်လမ်း ဖြစ်ခဲ့ရာ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့တွင် စာပေဆိုင်ရာ နိုဘယ်လ်ဆုရှင်များနှင့် ဆက်စပ်နေသော နေရာ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ဂျူဗလီဟော

ဂျူဗလီဟောသည် အများပြည်သူများနှင့် သက်ဆိုင်သော အခမ်းအနားများစွာ ကျင်းပရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သောကြောင့် သမိုင်းတွင် အင်မတန် အရေးပါသော နေရာ ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်က ဂျူဗလီဟော၌ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးနှင့် ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး (AFPFL) ညီလာခံ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် အတူတကွ ကျဆုံးသွားသော အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများ၏ ရုပ်အလောင်းများကို ထိုနေရာ၌ပင် ပြသထားခဲ့သည်။ ပေါ်ထွက်ခဲ့ဖူးသမျှ သရုပ်ဆောင်များထဲမှ အထူးချွန်ဆုံးသော...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ နောက်ဆုံးမိန့်ခွန်း

၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့က ဦးအောင်ဆန်းသည် မြို့တော်ခန်းမ လေသာဆောင်မှ ဖစ်ရှ်ရင်ပြင် (ယခု မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံ) ရှိ ပရိသတ်ကို နောက်ဆုံးအကြိမ် မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သူသည် ထိုစဉ်က ဘုရင်ခံ ဆာဟူးဘတ်ရန့်စ်၏ လက်အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းသည့် ကြားဖြတ်အစိုးရ၏ ခေါင်းဆောင် (ယခင်က ကာကွယ်ရေးနှင့် နိုင်ငံခြားရေးရာ ဝန်ကြီးနှင့် အမှုဆောင်ကောင်စီ၏ ဒုတိယ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်