အမေ့ခံအတိတ်
အမေ့ခံအတိတ်

မြန်မာ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ အတိတ်နှင့် ပစ္စပ္ပုန်

Historic Events

မြန်မာပြည်၏ ကြေးမုံပုံရိပ်သဖွယ် အလား အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသများ

“အိန္ဒိယ”ဟု ဆိုလိုက်လျှင် မြန်မာ အများစုက မှန်းဆပုံဖော်ကြမိသည်မှာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် တစ်ဖက်ကမ်း မိမိတို့နှင့် ရာစုနှစ်များစွာ အဆက်အသွယ် ရှိခဲ့သော အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ တောင်ပိုင်းဒေသ (မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုးကွယ်သော ဗုဒ္ဒဘာသာ အစပြုခဲ့ဖွယ်ရာ ရှိသော ဒေသ)၊ ဘင်္ဂလားဒေသနှင့် အခြားဆက်စပ်ဒေသများ ဟူ၍သာ ဖြစ်သည်။ မေ့လျော့နေတတ်သည်မှာ လူပေါင်းသန်း ၄၀ ကျော် နေထိုင်လျက်ရှိသော အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသများ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မြန်မာ-ယူနန်နယ်စပ်မှ စွန့်စားရှာဖွေသူကြီး

ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် အထင်ကရ ဖြစ်သော စွန့်စွန့်စားစား ခရီးသွား နေရာသစ် ရှာဖွေသူ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများထဲတွင် မြန်မာ-ယူနန်နယ်စပ်မှ လာသော ပန်းသေးမွတ်ဆလင်တစ်ဦး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ၁၄၁၃ ခုနှစ်က တရုတ်သင်္ဘောများသည် အာဖရိကကမ်းရိုးတန်း အထိ ပထမဆုံးအကြိမ် ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ (အပြန်ခရီးတွင် ယင်းတို့သည် မင်ဧကရာဇ်ကို ဆက်သရန် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများ သယ်ဆောင်သွားကြရာ သစ်ကုလားအုတ် တစ်ကောင်ပင် ပါသေးသည်။) ဤသည်မှာ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မြန်မာတို့၏ အဆန်းကျယ်ဆုံးသော အိမ်နီးချင်းများ - အန်ဒမန်ကျွန်းသူကျွန်းသားများ

အန်ဒမန်ကျွန်း (Andaman Islands) သည် မန္တလေးမြို့ထက်စာလျှင် ရန်ကုန်မြို့နှင့် ပိုနီးပါသည်။ ယနေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသတွင် နေထိုင်သော လူမျိုးစုများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တစ်သီးတစ်ခြား အဖြစ်ဆုံးသော လူမျိုးစုများ ဖြစ်သည်။ ယနေ့တွင် မူလ အန်ဒမန်ကျွန်းသူကျွန်းသားများ ဦးရေမှာ ရာဂဏန်းခန့်သာ ရှိတော့သည်။ သူတို့ ပြောဆိုသော ဘာသာစကားမှာလည်း အခြားမည်သည့် ဘာသာစကားနှင့်မျှ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

Mere Piya Gaye Rangoon (ကျွန်မခင်ပွန်း ရန်ကုန်ကို သွားတယ်)

Mere Piya Gaye Rangoon (ကျွန်မခင်ပွန်း ရန်ကုန်ကို သွားတယ်) သီချင်းသည် အိန္ဒိယတွင် နာမည်အကျော်ကြားဆုံး သီချင်းများထဲမှ တစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်က အောင်မြင်ခဲ့သော “Patanga”  ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်သော သီချင်း ဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်က ရန်ကုန်မြို့သည် အိန္ဒိယလူမျိုးများစွာအတွက် တိုးတက်ရာ တိုးတက်ကြောင်း ရှာဖွေနိုင်ရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယနေ့...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

တီပူ၏ ကျားရုပ်

ပုံတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည့် ကျားရုပ်သည် သစ်သားစက်ရုပ် ဖြစ်သည်။ ကျောပေါ်ရှိ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုကို ရွှေ့လျှင် စစ်သား၏ လက်များက လှုပ်ရှားလာကာ ညည်းတွားသံ ပြုသည်။ ထိုအရုပ်ကို ၁၇၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၇၉၉ ခုနှစ် အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းရှိ မိုင်ဆိုးပြည်နယ် (Mysore) ကို အုပ်ချုပ်သော တီပူစူလတန် (Tipu Sultan) အတွက်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

လာဒါခီ အမျိုးသမီးများ

လာဒါခီ (Ladhaki နှင့် ဘော်လ်တီ - Balti) ဘာသာစကားများသည် တိဘက်ဘာသာနှင့် အလွန်နီးစပ်သည်။ တိဘက်-မြန်မာနွယ် (Tibeto-Burman) ဘာသာစကား ပြောဆိုသည့် လူမျိုးများတွင် အနောက်ဘက် အကျဆုံးဒေသတွင် နေထိုင်သူများ ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘာသာနှင့် ဘာသာစကားချင်း ဆွေမျိုးတော်စပ်သည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ တိဘက်-မြန်မာနွယ် ဘာသာစကား ဆိုသည်မှာ လူသန်း ၅၀ ခန့် ပြောဆိုကြသည့် ဘာသာစကားများကို...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ကိုးကန့်ဒေသ မူလအစ

ကိုးကန့်ဒေသ(လက်ရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ) ၏ သမိုင်းကြောင်းမှာ အလွန်ပင် စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းလှပေသည်။ ၁၆၀၀ ပြည့်နှစ် အလယ်ပိုင်းကာလ၌ တရုတ် ‘မင်’ မင်းဆက်သည် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသော မန်ချူးတို့၏ လက်အောက်သို့ တစ်ခဏအတွင်း ကျရာက်သွားသည်။ နောက်ဆုံး မင် ဧကရာဇ်ဘုရင် (ကွေ့မင်းသားဟု လူသိများသော ရုန်လဲ့ဧကရာဇ်)သည် ယူနန်ပြည်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကာ အင်းဝဘက်သို့ ကူးလာခဲ့သည်။...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

လီဟင်ဘုရင်မ

ဤသည်မှာ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဝန်းကျင်က ရိုက်ကူးထားသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြောက်အရပ်မှ အိမ်နီးချင်းများ၏ပုံ ဖြစ်သည်။ ပုံထဲတွင် လက်ရှိ အနောက်ယူနန်ပြည်နယ် တည်ရှိရာတွင် ရှိခဲ့သည့် လီဟင်ပြည်၏ ဘုရင်မကို တွေ့နိုင်သည်။ လီဟင်လူမျိုးတို့သည် ကိုယ့်မင်းကိုယ်ချင်းနှင့် တသီးတသန့် နေထိုင်ခဲ့သောသူများ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာဘာသာနှင့် ဆက်နွယ်နေသော ဘာသာစကားကို ပြောဆိုသည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များ ရောက်သောအခါ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

တရုတ်ပြည်၏ စစ်ပြိုင်ခေတ်ကာလ

မဟာအလက်ဇန္ဒားမင်း သူသိထားသောကမ္ဘာကြီးကို သိမ်းပိုက်ရန် ပြင်ဆင်နေသော ကာလ ၄ ရာစုနှစ်က ဖြစ်သည်။  ချင် (Qin) မင်းဆက်ဘုရင် ဟွေ့ဝန်သည်လည်း နယ်မြေချဲ့ထွင်မှုများ ပြုလုပ်နေပြီး ယနေ့ခေတ် တရုတ်ပြည်အဖြစ် ကြီးထွားလာမည့် အင်ပါယာကြီးအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ် ချလျက် ရှိသည်။ ဤသည်မှာ တရုတ်ပြည် စစ်ပြိုင်ခေတ်က ဖြစ်ပြီး တရုတ်ပြည် တစ်ပေါင်းတစ်စည်းတည်း မရှိသေး။ ဟွေ့ဝန်အုပ်စိုးသော နိုင်ငံသည်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံ အတွက် ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ကြိုးပမ်းမှု

ဘီစီ ၁၂၂ တွင် တရုတ်ဧကရာဇ်သည် အနောက်တောင်အရပ်တွင် ရှိသည်ဟု သတင်းထွက်နေသော ထွက်လမ်းတစ်ခုကို ရှာဖွေရန် အထူးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို စေလွှတ်လိုက်သည်။ ထိုလမ်းသည် တရုတ်ပြည်မှ (မကြာသေးမီက ရှာဖွေတွေ့ရှိထားသည့်) အိန္ဒိယပြည်သို့လည်းကောင်း၊ အိန္ဒိယပြည်ကို ကျော်လွန်ကာ တိုင်းတစ်ပါး အသစ်များဆီသို့လည်းကောင်း ပေါက်ရောက်သည်ဟု ဆိုနေကြသည်။ ထိုမတိုင်ခင်က နယ်မြေသစ်ရှာဖွေသူ ဇောင်ကျန့် (Zhang Qian) သည် မြောက်ဘက်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ခက်ခဲကြမ်းတမ်းစွာ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်