အမေ့ခံအတိတ်
အမေ့ခံအတိတ်

King Mindon

မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ အသည်းကျော်သမီးတော်တစ်ဦးဖြစ်သည့် နောင်မွန်မင်းသမီး။

နတ်မောက် နောင်မွန်မင်းသမီးသည် မင်းတုန်းမင်းနှင့် သရစိမ်းမိဖုရားတို့၏ သမီးတော်ဖြစ်သည်။ သီရိသုမလ္လာဒေဝီဘွဲ့ အပ်နှင်းခံရကာ နောင်တွင် သီရိပဒုမ္မာဒေဝီဘွဲ့ ချီးမြှောက်ခံရသည်။။ ၁၈၅၉ ခုနှစ် မန္တလေးနန်းတော်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း ကံကုန်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ မင်းသမီး အသက် ၂၀ ကျော်အရွယ် ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းကာလတွင် မန္တလေးနန်းတော်၌ ရိုက်ကူးထားသောပုံဖြစ်သည်။

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

အမရပူရနေပြည်တော်

အမရပူရနေပြည်တော်ကို ၁၇၈၃ ခုနစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဘိုးတော်ဘုရားမင်းကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ သက်တမ်းမှာ ၂၅ နှစ်မျှသာ ရှိသေးပြီး တန်ခိုးအာဏာ အထွတ်အထိတ် ရောက်နေချိန် ဖြစ်သည်။ ကုန်းဘောင်မင်းတို့သည် ယိုးဒယားပြည် (Siam) ကို အခါခါ ကျူးကျော်ဖျက်ဆီးသကဲ့သို့ တရုတ်ချင်မင်းဆက်၏ တပ်များကိုလည်း နှိမ်နှင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ရခိုင် (Arakan)၊ မဏိပူရ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ကင်းဝန်မင်းကြီး၏ မွေးနေ့

ယနေ့သည် ကင်းဝန်မင်းကြီး (၁၈၂၂ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ - ၁၉၀၈ ဇွန်လ ၃၀) ၏ မွေးနေ့ဖြစ်၏။ ကင်းဝန်မင်းကြီး(ဦးကောင်း)သည် ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်လွန်နှင့် ၁၈၈၀ အစောပိုင်းကာလ၌ ဗမာပြည် (မြန်မာပြည်)၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပညာရှိသုခမိန်တစ်ဦးသာမက သံတမန်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ကင်းဝန်မင်းကြီးသည် သမိုင်း၊ ဥပဒေသိပ္ပံနှင့် စာပေကျမ်းဂန်များစွာကို ပြုစုရေးသားခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကာလ ရွယ်တူမျိုးဆက်များကဲ့သို့ပင် ကင်းဝန်မင်းကြီး၏မျှော်မှန်းချက်မှာ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

၁၈၅၄ ခုနှစ် ကာလကတ္တားရောက် မကွေးမြို့စားနှင့် ဆာအာသာဖယ်ယာ

အစောပိုင်းကာလ သံခင်းတမန်ခင်း၏ နောက်ထပ်ပုံရိပ်တစ်ခု။ ၁၈၅၄ ခုနှစ် ကာလတ္တား၌ ဆာအာသာဖယ်ယာနှင့် မကွေးမြို့စားတို့၏ ရေဆေးပန်းချီပုံဖြစ်သည်။ နန်းတက်ခါစ အစောပိုင်းကာလများအတွင်း မင်းတုန်းမင်းကြီး (၁၈၅၂-၁၈၅၃) သည် ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်အတွင်း၌ သိမ်းပိုက်ခံခဲ့ရသော အောက်မြန်မာပြည်ကို ဗြိတိသျှတို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးလာအောင် နားချရန် အပြင်းအထန် ကြိုးစားခဲ့လေသည်။ ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် သူ၏ သြဇာအာဏာကြီးသော ဝန်ကြီးများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည့်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ဘဝရှင် မင်းတုန်းမင်းတရား၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ

မင်းတုန်းမင်းကို မြန်မာတို့က သာသနာကို များစွာ အကျိုးပြုသည့် ဒါယကာတော်၊ နောက်ဆုံးသော မင်းကောင်းမင်းမြတ်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ပြုခဲ့သည့် များစွာသော ကုသိုလ်ကောင်းမှု၊ တည်ဆောက်လှူဒါန်းခဲ့သည့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများ၊ စေတီပုထိုးများ၊ ထောက်ပံ့ခဲ့သည့် ရာထောင်ချီ ရဟန်းတော်များ၊ ၁၈၇၁ ခုနစ်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင်ပွဲ အစရှိသည်တို့ကို အမှတ်ရကြသည်။ ပိဋကတ်သုံးပုံကို ပြန်လည်အတည်ပြု သန့်စင်ရန် တိုင်းတပါးမှ ရဟန်းတော်များ အပါအဝင်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

အမိကလေး

၁၈၅၅ ခုနှစ်က ဗြိတိသျှလူမျိုး ကိုးလ်စ်ဝါ့သီဂရန့်၏ လက်ရာဖြစ်သော “အမိကလေး” ၏ ရေဆေးပန်းချီပုံတူ။ အမိကလေးသည် ပြည်မြို့ စစ်ကဲကြီး၏ အငယ်ဆုံးသမီးဖြစ်သည်။ ကိုးလ်စ်ဝါ့သီဂရန့်သည် ၁၈၅၅ခုနှစ်က အမရပူရနှင့် မင်းတုန်းမင်း၏ နန်းတော်သို့ ရောက်ရှိလာသော ဆာအာသာဖယ်ရာ ခေါင်းဆောင်သည့် သံအဖွဲ့နှင့်အတူ လိုက်ပါလာသော ပန်းချီဆရာဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မှ အမရပူရသို့ အသွားတွင် ပြည်မြို့ ၌ ခရီးတစ်ထောက်နားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မြန်မာ-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေး၏ မိုးသောက်ချိန်

၁၈၅၆ ခုနှစ်က မင်းတုန်းမင်းက အမေရိကန်နိုင်ငံ ၁၄ ဆက်မြောက် သမ္မတ ဖရန်ကလင်ပိရက်စ် (Franklin Pierce) ကို သဝဏ်လွှာ ရေးသားပေးပို့ခြင်းမှ မြန်မာ-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေး တရားဝင် အစပြုခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်း၏ ခေတ်မီပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးများ အရှိန်အဟုန် ကောင်းနေစဉ်ကာလက ဖြစ်သည်။ ထိုမှ နောင် ၁၅ နှစ် အတွင်း မင်းတုန်းမင်းသည် အစိုးရအဖွဲ့တစ်ရပ်လုံးကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

အမေရိကတွင် ပညာသင်ယူရန် မြန်မာပြည်မှ ရောက်ရှိလာသော ပထမဆုံးကျောင်းသား

အမေရိကကို ပထမဆုံးရောက်ရှိခဲ့သော မြန်မာကျောင်းသား (အမေရိကကို ပထမဦးဆုံး ရောက်သော ဗမာလူမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။) မှာ မောင်ရှောလူးဖြစ်ပါသည်။ အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ် မဖြစ်ခင် ကာလ ၁၈၅၈ ခုနှစ်တွင် မောင်ရှောလူးသည် သူ၏ ဇာတိဖြစ်သော မော်လမြိုင်မြို့မှ ပင်ဆယ်လ်ဗေးနီးယားပြည်နယ် (Pennsylvania) လူးဝစ္စဘာ့ဂ်မြို့(Lewisburg) သို့ခရီးနှင်ခဲ့သည်။ ဖော်ပြပါပုံကို အင်ဒီယားနားပြည်နယ် ဂိုရှန်မြို့ကလေးတွင် ၁၈၆၅ ခုနှစ်ဝန်းကျင်က ရိုက်ကူးခဲ့သည်။...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

သီပေါမင်း၏ မွေးနေ့

၁၈၅၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ လ (၁)ရက်နေ့သည် သီပေါမင်း၏ မွေးနေ့ဖြစ်သည်။ သီပေါမင်းသည် မင်းတုန်းမင်းနှင့် လောင်းရှည်မိဖုရားတို့၏သား ဖြစ်ပြီး မင်းတုန်းမင်း၏ ၄၁ ဦးမြောက်သားတော်ဖြစ်သည်။ သီရိပဝရ ဝိဇယာန္တ ယသတိလောကာဓိပတိ ပဏ္ဍိတ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇာ အမည်ဖြင့် ဘိသိက်ခံခဲ့ပြီး ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ (၁၁)ဆက်မြောက်နှင့်နောက်ဆုံး ဘုရင်ဖြစ်သည်။ ၁၈၇၈ ခုနှစ် အောက်တို ဘာတွင် နန်းတက်ပြီး ၁၈၈၅...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ကနောင်မင်းသားကြီး လုပ်ကြံခံရခြင်း

၁၈၆၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် ကနောင်မင်းသားကြီး လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် မြန်မာ့သမိုင်း လမ်းကြောင်းသည်လည်း ထာဝရ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ကနောင်မင်းသားကြီးသည် မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ ညီတော်ရင်း ဖြစ်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတွင် အတူယှဉ်တွဲ ဆောင်ရွက်နေသူ ဖြစ်သည်။ အိမ်ရှေ့စံမင်းသားလည်း ဖြစ်သည်။ မင်းတုန်းမင်းနှင့် ကနောင်မင်းသားကြီးတို့ နှစ်ဦးသား လက်တွဲကာ တိုင်းပြည်၏ အုပ်ချုပ်ပုံစနစ်ကို ပြောင်းလဲပစ်ရန်၊ စီးပွားရေးစနစ် ဖွံ့ဖြိုးလာရန်၊ မိမိတို့၏ လွတ်လပ်ရေး...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မြင်ကွန်းမင်းသား

၁၈၆၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဖခမည်းတော် မင်းတုန်းမင်းကို မြင်ကွန်းမင်းသား ပုန်ကန်တော်လှန်ခဲ့သည်။ ဦးရီးတော် အိမ်ရှေ့မင်းသား ဖြစ်သော ကနောင်မင်းသားနှင့် အခြားသော မှူးကြီးမတ်ရာများ လုပ်ကြံခံခဲ့ရသည်။ ထိုတော်လှန်ပုန်ကန်မှုသည် ရက်သတ္တပတ် အနည်းငယ်မျှ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး သွေးထွက်သံယိုများစွာ ဖြစ်ခဲ့ပြီးမှသာ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ကနောင်မင်းသားသည် မြန်မာပြည်၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ခေါင်းဆောင်ကြီး ဖြစ်ပြီး ယင်းကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်းသည် တပ်မတော်နှင့်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

သံချက်ဝန်ဦးမြူ

သံချပ်ဝန် ဦးမြူ (နောက်ပိုင်းတွင် မင်းကြီးမင်းလှ မဟာစည်သူကျော်ဖြစ်လာသူ)၏ ရှားပါးပုံရိပ်လွှာ။ဦးမြူသည် အင်းဝမှူးမျိုးမတ်နွယ် ရှေးမိသားစုတစ်ခုမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ပါရီတွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့သော ပထမဦးဆုံး မြန်မာလူမျိုးများထဲမှ တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၈ ခုနှစ် École Centrale des Arts et Manufactures ကျောင်းမှ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပြီး ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်အလွန်များတွင် ပြင်သစ်သို့ ပြန်သွားကာ ဆက်လက်ပညာသင်ယူခဲ့သည်။...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်