အမေ့ခံအတိတ်
အမေ့ခံအတိတ်

ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်း မြန်မာနှင့် အင်္ဂလိပ်စစ်ပွဲများ (၁၈၂၄ - ၁၈၈၅ အေဒီ)

Historic Events

၁၈၇၅ ခုနှစ် ကင်းဝန်မင်းကြီး ကာလကတ္တားခရီးစဉ်

၁၈၇၅ ခုနှစ် ကာလကတ္တားသို့ ကင်းဝန်မင်းကြီး၏ အလည်အပတ်ခရီးသွားစဉ် ရိုက်ကူးထားသည့် ရှားပါးဓာတ်ပုံတစ်ဦး။ ထိုခရီးစဉ်သည် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာဆက်ဆံရေးကို တစ်ကွေ့တစ်ပြောင်း ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထိုခရီးစဉ်၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ အိန္ဒိယအင်ပါယာသို့ တိုင်းခန်းလှည့်လည်ရန် ရောက်ရှိနေသည့် (နောင်တွင် အက်ဒ်ဝါ့ဒ် ၇ ဘုရင် King Edward VII ဖြစ်လာမည့်) ဝေလမင်းသားနှင့် တွေ့ဆုံရန်ဖြစ်သည်။ ထိုခရီးစဉ်သည် ယိုယွင်းပျက်စီးလာနေသော ဗြိတိသျှတို့နှင့် ဆက်ဆံရေးကို...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

သံချက်ဝန်ဦးမြူ

သံချပ်ဝန် ဦးမြူ (နောက်ပိုင်းတွင် မင်းကြီးမင်းလှ မဟာစည်သူကျော်ဖြစ်လာသူ)၏ ရှားပါးပုံရိပ်လွှာ။ဦးမြူသည် အင်းဝမှူးမျိုးမတ်နွယ် ရှေးမိသားစုတစ်ခုမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ပါရီတွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့သော ပထမဦးဆုံး မြန်မာလူမျိုးများထဲမှ တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၈ ခုနှစ် École Centrale des Arts et Manufactures ကျောင်းမှ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပြီး ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်အလွန်များတွင် ပြင်သစ်သို့ ပြန်သွားကာ ဆက်လက်ပညာသင်ယူခဲ့သည်။...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

၁၈၅၄ ခုနှစ် ကာလကတ္တားရောက် မကွေးမြို့စားနှင့် ဆာအာသာဖယ်ယာ

အစောပိုင်းကာလ သံခင်းတမန်ခင်း၏ နောက်ထပ်ပုံရိပ်တစ်ခု။ ၁၈၅၄ ခုနှစ် ကာလတ္တား၌ ဆာအာသာဖယ်ယာနှင့် မကွေးမြို့စားတို့၏ ရေဆေးပန်းချီပုံဖြစ်သည်။ နန်းတက်ခါစ အစောပိုင်းကာလများအတွင်း မင်းတုန်းမင်းကြီး (၁၈၅၂-၁၈၅၃) သည် ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်အတွင်း၌ သိမ်းပိုက်ခံခဲ့ရသော အောက်မြန်မာပြည်ကို ဗြိတိသျှတို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးလာအောင် နားချရန် အပြင်းအထန် ကြိုးစားခဲ့လေသည်။ ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် သူ၏ သြဇာအာဏာကြီးသော ဝန်ကြီးများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည့်...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ပြင်သစ်သို့ ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အဖြစ် စေလွှတ်ခံရသော မြန်မာသံအဖွဲ့

၁၈၇၁ ခုနှစ် ကင်းဝန်မင်းကြီး ဦးဆောင်သည့် သံအဖွဲ့သည် ပြင်သစ်သို့ ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အဖြစ် စေလွှတ်ခံရသော မြန်မာသံအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ (မြန်မာတို့သည် ဥရောပရှိ အခြားသော အင်အားကြီးများကိုလည်း မျက်နှာချိုသွေးနိုင်ပါသည်ဟူသော သတင်းစကား ဗြိတိသျှတို့ နားသို့ ရောက်ရှိစေရန် ရည်ရွယ်သည့်) ထိုခရီးစဉ်အတွင်း ကင်းဝန်မင်းကြီးနှင့်အဖွဲ့သည် Louvre ပြတိုက်၌ အီဂျစ်မမ်မီရုပ်အလောင်းများကို ကြည့်ရှုခြင်း၊ နပိုလီယံသင်္ချိုင်းအုတ်ဂူတွင် အရိုအသေပြုခြင်း၊ အမျိုးသားစာကြည်တိုက်သို့ သွားရောက်လေ့လာခြင်းများ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

သီပေါမင်း၏ ဒုတိယမြောက် သမီးတော်

သီပေါမင်း၏ သမီးတော် ဒုတိယမြောက်မင်းသမီး (အရှင်ထိပ်စုမြတ်ဖုရားလတ်)သည် မိဘနှစ်ပါး မန္တလေးမှ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသည့်နှစ် ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် အသက် ၂ နှစ်သာသာ ရှိသေးသည်။ ၁၉ ၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သူမသည် (မန္တလေးနန်းတွင်းအမှုထမ်းဖြစ်ခဲ့သော) ဦးခင်မောင်လတ်ဆိုသူနှင့် ခိုးရာလိုက်ပြေးကာ အိမ်ထောင်လျက်သားကျခဲ့သည်။ ယင်းတို့နှစ်ဦးသည် ဟိမဝန္တာတောင်ခြေ၊ ဒါဂျီလင်း (Darjeeling)အနီး ကော်လင်ပေါင် (Kalimpong)တွင် နို့စားနွားမွေးမြူရေးလုပ်ငန်း အသေးစား...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ကနောင်မင်းသားကြီး လုပ်ကြံခံရခြင်း

၁၈၆၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် (ဓာတ်ပုံထဲပါ) ကနောင်မင်းသားကြီး လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် မြန်မာ့သမိုင်း ဦးတည်ရာလမ်းကြောင်းသည် ထာဝရ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ကနောင်မင်းသားကြီးသည် မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ ညီတော် တဖြစ်လဲ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတွင် အားထားရသူလည်းဖြစ်သည်။ အိမ်ရှေ့စံမင်းသားလည်း ဖြစ်သည်။ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်ပုံစနစ်ကို ပြောင်းလဲပစ်ရန်၊ တိုင်းပြည် ခေတ်မီတိုးတက်လာစေရန်၊ တိုင်းပြည်၏အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်ရန် မင်းတုန်းမင်းနှင့် ကနောင်မင်းသားကြီးတို့ နှစ်ဦး အတူတကွ ဦးဆောင်ထမ်းရွက်ခဲ့ကြသည်။ ကနောင်မင်းသားကြီး၏...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ အစောဆုံး ပညာတော်သင်သွားရသော မြန်မာကျောင်းသားများထဲမှ တစ်ဦး

ဤသည်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ အစောဆုံး ပညာတော်သင်သွားရသော မြန်မာကျောင်းသားများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည့် ကိုလိုင်ရာ (Kolia San Thabue)၏ ဓာတ်ပုံဖြစ်သည်။ သူသည် ပုသိမ်မှ ပိုးကရင်လူမျိုးဖြစ်ပြီး ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ် နှောင်းပိုင်းအချိန်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ သူ့အကြောင်းအပြည့်အစုံကို သေချာမသိသော်လည်း မစ်ရှီဂန်ပြည်နယ်ကောလိပ် (Michigan College - ယခုတက္ကသိုလ် )သို့ မတက်ရောက်မီ ချီကာဂိုတက္ကသိုလ် (Chicago...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

အမိကလေး

၁၈၅၅ ခုနှစ်က ဗြိတိသျှလူမျိုး ကိုးလ်စ်ဝါ့သီဂရန့်၏ လက်ရာဖြစ်သော “အမိကလေး” ၏ ရေဆေးပန်းချီပုံတူ။ အမိကလေးသည် ပြည်မြို့ စစ်ကဲကြီး၏ အငယ်ဆုံးသမီးဖြစ်သည်။ ကိုးလ်စ်ဝါ့သီဂရန့်သည် ၁၈၅၅ခုနှစ်က အမရပူရနှင့် မင်းတုန်းမင်း၏ နန်းတော်သို့ ရောက်ရှိလာသော ဆာအာသာဖယ်ရာ ခေါင်းဆောင်သည့် သံအဖွဲ့နှင့်အတူ လိုက်ပါလာသော ပန်းချီဆရာဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မှ အမရပူရသို့ အသွားတွင် ပြည်မြို့ ၌ ခရီးတစ်ထောက်နားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ အသည်းကျော်သမီးတော်တစ်ဦးဖြစ်သည့် နောင်မွန်မင်းသမီး။

နတ်မောက် နောင်မွန်မင်းသမီးသည် မင်းတုန်းမင်းနှင့် သရစိမ်းမိဖုရားတို့၏ သမီးတော်ဖြစ်သည်။ သီရိသုမလ္လာဒေဝီဘွဲ့ အပ်နှင်းခံရကာ နောင်တွင် သီရိပဒုမ္မာဒေဝီဘွဲ့ ချီးမြှောက်ခံရသည်။။ ၁၈၅၉ ခုနှစ် မန္တလေးနန်းတော်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း ကံကုန်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ မင်းသမီး အသက် ၂၀ ကျော်အရွယ် ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းကာလတွင် မန္တလေးနန်းတော်၌ ရိုက်ကူးထားသောပုံဖြစ်သည်။

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်

ကင်းဝန်မင်းကြီး၏ မွေးနေ့

ယနေ့သည် ကင်းဝန်မင်းကြီး (၁၈၂၂ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ - ၁၉၀၈ ဇွန်လ ၃၀) ၏ မွေးနေ့ဖြစ်၏။ ကင်းဝန်မင်းကြီး(ဦးကောင်း)သည် ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်လွန်နှင့် ၁၈၈၀ အစောပိုင်းကာလ၌ ဗမာပြည် (မြန်မာပြည်)၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပညာရှိသုခမိန်တစ်ဦးသာမက သံတမန်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ကင်းဝန်မင်းကြီးသည် သမိုင်း၊ ဥပဒေသိပ္ပံနှင့် စာပေကျမ်းဂန်များစွာကို ပြုစုရေးသားခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကာလ ရွယ်တူမျိုးဆက်များကဲ့သို့ပင် ကင်းဝန်မင်းကြီး၏မျှော်မှန်းချက်မှာ...

အပြည့်အစုံ ဖတ်ရန်